Wat brengt de coach in?

Begeleiding en bewustmaking

Het is aan de coach om integrale benaderingen van het proces te ontwikkelen en werkbaar te maken, en om de samenwerking te begeleiden.
Adviesbureaus en kennisinstellingen hebben hierin een sleutelrol. Als het goed is sturen zij meer en meer aan op een proces voor nieuwbouw en verbouwing van scholen dat begint met een goede formulering van de vraag. Alle keuzes die de vrager, de opdrachtgever, daarin bewust of onbewust maakt, hebben gevolgen voor het eindresultaat.

Documentatie en inkadering

Er zijn hulpmiddelen die hierin inzicht geven: schoolbesturen hebben bijvoorbeeld een kwaliteitskader huisvesting ontwikkeld. Het is zaak vanaf het eerste begin gebruik te maken van kennis die is opgedaan bij vergelijkbare projecten. Ook documenten en andere bronnen kunnen dus de rol van coach spelen.

Een geslaagde bouw of verbouwing verloopt globaal langs de volgende lijnen.

De vraag stellen

Op basis van de onderwijsdoelstellingen en de verwachte schoolpopulatie stel je de ruimtebehoeften vast, zowel kwalitatief als kwantitatief.

Eisen formuleren op drie niveaus

Je formuleert in het programma van eisen (PvE) deze behoeften:

  • eerst functioneel (in termen van diverse gebruiksdoelen),
  • van daaruit ruimtelijk (in termen van omvang, ligging, oriëntatie en verhoudingen)
  • en ten slotte technisch (in termen van binnenklimaat, luchtverversing, verlichting et cetera).

Daarbij specificeer je telkens integraal en zo precies mogelijk de te leveren prestaties, afgezet tegen een total cost of ownership over 30 jaar.

Het antwoord krijgen

Op een beter geformuleerde vraag krijg je andere, beter geformuleerde antwoorden.

Anders intekenen

Leveranciers tekenen in op het PvE of, als ze met een dergelijke vraagstelling lastig uit de voeten kunnen, een outputspecificatiedocument. Niet op een bestek waar ze faalkosten bij incalculeren.

Anders afspreken

Ze spreken met de klant af een regeltechnische prestatie te leveren over de totale levensduur van het gebouw. Niet een eenmalig product-inclusief-installatie bij de stichting of verbouwing.

Eerder erbij zijn

De gebouwgebonden prestatie-eisen en afspraken formuleer je in de initiatiefase, samen met de projectmanager en de controller van het schoolbestuur. Niet pas in de definitiefase, als de architect al oplossingsrichtingen en vormen aan het uitwerken is.

Weten waar je aan toe bent

Zo weten alle partijen in het vroegst mogelijke stadium welke kwaliteit ze van elkaar verwachten. En je kunt meteen toetsen welke effecten deze verwachtingen hebben op de investering en de exploitatie.

De vraag bijstellen

De behoefte, de wensen en de onderhoudbaarheid kun je regelmatig evalueren.

Het moment kiezen

Met elke acht à tien jaar heb je een tijdsspanne die beantwoordt aan tendensen in de leerlingengeneraties, beleidscycli en geldstromen.

Kritisch kijken

Doet het gebouw nog steeds waarvoor het destijds is neergezet? Hoe kan het beter, waar moet het groter of kleiner? Het moet kunnen mee-evolueren met veranderende onderwijsopvattingen.
Alle partijen moeten regelmatig bekijken of ze de gemaakte afspraken echt halen — en vooral: of ze daarmee ook de juiste effecten bereiken.

Slim financieren

Er is inmiddels gelegenheid geweest om te sparen voor de eventuele aanpassingen; geld dat niet is uitgegeven aan faalkosten is te gebruiken voor investeringen. De cyclus laat zich dus bekostigen uit bestaande financiële middelen.

Het antwoord aanpassen

Hoe kun je het benodigde flexibele maatwerk leveren en blijven aanpassen?

Nieuwbouw modulair opzetten

Bij nieuwbouw kun je het benodigde , als je casco en inrichting principieel van elkaar loskoppelt en klikbare modules inzet, met assemblage op locatie en monitoring op afstand. Dan is het pand in de periode dat het staat gemakkelijk uit te breiden, te verkleinen of (deels) aan andere functies toe te wijzen, en zo nodig zelfs te verplaatsen.

Bestaande bouw op maat maken

Bij bestaande bouw kijk je wat je kunt doen met de bouwkundige schil en optimaliseer je daarbinnen de verhouding tussen bruto- en netto-vloeroppervlak. Voor de overtollige vierkante meters zoek je andere stakeholders. Delen waarvoor je geen herbestemming vindt, laat je slopen.

Binnenklimaat regelen

Het binnenklimaat in de nieuwbouw of de rest van het bestaande gebouw breng je zo ver als mogelijk op het gewenste niveau met bouwkundige (passieve) middelen. Pas in laatste instantie komen installatietechnische (actieve) oplossingen aan de orde.
 
Inzet is daarbij altijd: duurzaam gebruik van energie en grondstoffen in optimale balans met een gezond binnenklimaat, goede regelbaarheid en voordelig onderhoud.

Voortdurend afstemmen

Op verschillende niveaus vullen vrager en aanbieder elkaar aan en houden ze elkaar in evenwicht.

Prestaties meten

Prestaties zijn voor klant en leverancier op locatie en op afstand te meten, te monitoren en bij te sturen dankzij interactieve gebouwbeheersystemen. Hoe de gebruikers het gebouw en het klimaat beleven, mogen de beheerders bij alle cijfertjes en normeringen niet uit het oog verliezen. Ook als volgens het boekje alles lijkt te kloppen, kan een ruimte benauwd of onprettig aanvoelen of niet beantwoorden aan het gebruiksdoel.

Verbeteringen aandragen

Leveranciers doen meer dan alleen hun contract nakomen: ze kunnen altijd — ook tussen de reguliere evaluaties door, gevraagd en ongevraagd — komen met suggesties voor verbeteringen op basis van nieuwe expertise en ontwikkelingen in de markt en de techniek.

Werken aan de relatie

Installateurs zijn in deze situatie niet langer een sluitpost met de vaak ondankbare taak om klimaatbeheerproblemen op te lossen die in eerdere (ontwerp)stadia zijn ontstaan. Ze zijn voortdurend betrokken gesprekspartners geworden. Hun werk en hun inbreng worden hoogwaardiger, duurzamer en innovatiever: gericht op de toekomst.